1. > CNBOP
  2. > Blog
  3. > Jakie szkolenia są wymagane do uzyskania uprawnień pilota drona w ochronie przeciwpożarowej?

Jakie szkolenia są wymagane do uzyskania uprawnień pilota drona w ochronie przeciwpożarowej?

Pytanie, jakie szkolenia do uzyskania kompetencji pilota drona w ochronie przeciwpożarowej obowiązują strażaków, regularnie pojawia się wśród jednostek PSP i OSP planujących wdrożenie bezzałogowych statków powietrznych. Ścieżka kwalifikacyjna – od kategorii otwartej A1/A3 i A2 po operacje w kategorii szczególnej według scenariuszy STS – wynika z europejskich przepisów lotniczych i powinna być dostosowana do specyfiki działań ratowniczych, rodzaju wykorzystywanego BSP oraz roli jednostki jako operatora. Szczegółowe wymagania formalne, kolejne etapy zdobywania kompetencji oraz ofertę dedykowanych programów szkoleniowych dla służb znajdziesz w dalszej części artykułu.

Z tego artykułu dowiesz się:

Jak drony są wykorzystywane w działaniach straży pożarnej?

Bezzałogowe statki powietrzne zajmują stałe miejsce w wyposażeniu operacyjnym jednostek PSP i OSP. Ich wartość operacyjna wynika przede wszystkim z możliwości prowadzenia rozpoznania z powietrza jeszcze przed wejściem ratowników w strefę zagrożenia. Połączenie kamery RGB z termowizją i geolokalizacją umożliwia szybkie określenie skali zdarzenia oraz przekazanie danych do Kierującego Działaniem Ratowniczym, także w wymagającym terenie i przy częściowo utrudnionych warunkach, z zachowaniem ograniczeń wynikających z przepisów, instrukcji producenta oraz oceny ryzyka.

Do podstawowych zastosowań dronów w działaniach ratowniczych należą:

  • monitorowanie pożarów i lokalizacja ukrytych zarzewi za pomocą kamery termowizyjnej,
  • ocena stanu technicznego budynków po pożarze lub powodzi bez konieczności wchodzenia na niestabilne konstrukcje,
  • poszukiwanie osób zaginionych na terenach otwartych, leśnych i trudno dostępnych,
  • dokumentowanie zasięgu rozlewisk, ocena dostępności dróg i wsparcie rozpoznania skutków powodzi,
  • wsparcie KDR w ocenie dostępu do miejsca zdarzenia, lokalizacji zagrożeń, punktów czerpania wody oraz rozmieszczenia sił i środków.

Sama technologia nie gwarantuje jednak skutecznych działań. Efektywne używanie BSP wymaga jasnych procedur, przejrzystego podziału ról między operatorem a pilotem oraz regularnych ćwiczeń opartych na konkretnych scenariuszach. Kompleksowe szkolenie wzbogacone o moduły dronowe przygotowuje strażaków do pracy z bezzałogowymi statkami powietrznymi w warunkach zbliżonych do rzeczywistych akcji ratowniczych i uwzględnia specyfikę współdziałania w ramach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.

Jakie szkolenia do uzyskania uprawnień pilota drona w ochronie przeciwpożarowej są dostępne?

Odpowiedź na pytanie, jakie szkolenia do uzyskania uprawnień pilota drona w ochronie przeciwpożarowej są dostępne, wymaga uwzględnienia aktualnych regulacji europejskich. Ścieżka kwalifikacyjna obejmuje kolejne poziomy – od kategorii otwartej A1/A3, przez A2, aż po kategorię szczególną według scenariuszy STS. Dla wielu jednostek OSP włączonych do KSRG praktycznym poziomem wyjściowym może być uzyskanie kompetencji A2, jednak nie należy traktować go jako jednolitego wymogu dla każdej jednostki. Docelowy zakres kwalifikacji powinien wynikać z analizy planowanych operacji, rodzaju wykorzystywanego BSP, środowiska działań oraz wymagań kategorii otwartej lub szczególnej.

Uzyskanie kompetencji pilota BSP nie jest równoznaczne z pełnieniem funkcji operatora BSP. Pilotem zdalnym jest osoba faktycznie wykonująca lot, natomiast operatorem jest osoba fizyczna lub organizacja odpowiedzialna za organizację operacji z użyciem dronów i zapewnienie zgodności tych operacji z wymaganiami właściwej kategorii. W strukturach Państwowej Straży Pożarnej funkcję operatora BSP pełni Komenda Główna PSP, natomiast w przypadku Ochotniczych Straży Pożarnych jako operator BSP powinna zarejestrować się konkretna jednostka OSP, która posiada lub użytkuje drony.

Rejestracja operatora odbywa się w systemie drony.gov.pl i jest wymagana m.in. wtedy, gdy jednostka posiada BSP o maksymalnej masie startowej co najmniej 250 g lub drony wyposażone w kamerę albo inny czujnik zdolny do zbierania danych osobowych. Operator odpowiada m.in. za oznaczenie dronów numerem operatora, zapewnienie, że loty wykonują piloci posiadający odpowiednie kompetencje, utrzymanie sprzętu w stanie pozwalającym na bezpieczne użycie, przygotowanie procedur operacyjnych, sprawdzanie dostępności przestrzeni powietrznej przed lotem oraz dopełnienie obowiązków formalnych właściwych dla danej kategorii operacji. W przypadku dronów o masie startowej od 250 g do 20 kg operator jest również zobowiązany do posiadania ubezpieczenia OC.

Dopiero po uporządkowaniu kwestii operatora należy dobrać właściwą ścieżkę szkoleniową dla pilotów: od kompetencji A1/A3, przez A2, które wymaga dodatkowego przygotowania praktycznego i egzaminu teoretycznego, aż po szkolenie praktyczne oraz egzamin teoretyczny wymagane do wykonywania operacji w kategorii szczególnej, np. według scenariuszy STS. Szkolenia dla pilotów dronów w jednostkach ochrony przeciwpożarowej powinny obejmować nie tylko zagadnienia prawne i lotnicze, ale także praktyczną obsługę sensorów – w tym kamer termowizyjnych – oraz scenariusze działań ratowniczych, przygotowujące pilotów do pracy w realnych warunkach operacyjnych.

Szkolenia do uzyskania uprawnień pilota drona w CNBOP-PIB

Centrum Dronów CNBOP-PIB realizuje programy szkoleniowe dedykowane służbom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo publiczne. Nasza oferta pomaga dobrać szkolenie do rzeczywistych potrzeb jednostki – od szkoleń podstawowych w kategorii otwartej A1/A3 i A2, po zaawansowane kursy przygotowujące do lotów w kategorii szczególnej według scenariusza STS-01. Programy są zgodne z rozporządzeniem wykonawczym Komisji UE 2019/947 i uwzględniają specyficzne wymagania PSP oraz OSP.

Szkolenia stacjonarne realizuje Instytut PSP w profesjonalnie wyposażonych salach wykładowych, oddalonych o zaledwie 20 km od Warszawy. Uczestnicy ćwiczą na różnych modelach bezzałogowych statków powietrznych i zdobywają kompetencje w obsłudze kamer RGB oraz termowizyjnych. Zajęcia prowadzą eksperci CNBOP-PIB oraz – w zależności od programu – specjaliści z Urzędu Lotnictwa Cywilnego, co wspiera wysoki poziom merytoryczny i zgodność z obowiązującymi przepisami lotniczymi. Po zakończeniu szkolenia istnieje możliwość przystąpienia do egzaminu przed wyznaczonym podmiotem egzaminującym działającym na terenie placówki.

Podsumowanie

Drony stanowią dziś realne narzędzie operacyjne w jednostkach ratowniczych, a ich skuteczne wdrożenie wymaga odpowiednich kwalifikacji formalnych i praktycznych. Wdrożenie powinno obejmować zarówno rejestrację i obowiązki operatora BSP, jak i kompetencje pilotów wykonujących loty w imieniu jednostki. Ścieżka kwalifikacyjna – od kategorii A1/A3, przez A2, aż po kategorię szczególną STS – powinna wynikać z rzeczywistych potrzeb jednostki i planowanych scenariuszy działań. Centrum Dronów CNBOP-PIB oferuje kompleksowe programy szkoleniowe dostosowane do specyfiki działań PSP i OSP, łączące wiedzę prawną, obsługę sensorów i ćwiczenia scenariuszowe – zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą i wybrania kursu dopasowanego do potrzeb Twojej jednostki.