Jak badania techniczne wpływają na bezpieczeństwo działań ratowniczych?

Jak badania techniczne wpływają na bezpieczeństwo pożarowe? Dostarczają udokumentowanych informacji o właściwościach i parametrach wyrobów oraz pozwalają ocenić, czy spełniają one określone wymagania. Mogą również ujawnić nieprawidłowości, które mogłyby prowadzić do nieskutecznego działania lub awarii sprzętu. Poniższy artykuł przybliża zakres badań technicznych oraz ich znaczenie dla bezpieczeństwa użytkowania sprzętu przez jednostki ochrony przeciwpożarowej.

W artykule poruszono następujące kwestie:

• Jak badania techniczne wpływają na bezpieczeństwo pożarowe?
• Jakie wyroby stosowane w ochronie przeciwpożarowej podlegają badaniom?
• Jakie parametry i właściwości wyrobu sprawdza się podczas badań?
• Czym różnią się badania laboratoryjne od przeglądów sprzętu w jednostce?
• Badania laboratoryjne w CNBOP-PIB
• Podsumowanie – jak badania techniczne wpływają na bezpieczeństwo pożarowe?

Jak badania techniczne wpływają na bezpieczeństwo pożarowe?

Badania techniczne pozwalają ocenić, czy sprzęt wykorzystywany podczas akcji spełnia określone wymagania dotyczące działania i bezpieczeństwa użytkowania. Weryfikacja właściwości wyrobu pomaga wykryć nieprawidłowości, zanim staną się przyczyną nieskutecznego działania lub zagrożenia dla ratowników. Zakres badań zależy od rodzaju wyrobu, jego przeznaczenia oraz wymagań określonych w odpowiednich dokumentach odniesienia. Badania mogą obejmować m.in. sprawdzenie szczelności, parametrów hydraulicznych lub skuteczności gaśniczej. Prowadzone w CNBOP-PIB badania urządzeń gaśniczych dostarczają wyników wykorzystywanych w ocenie wyrobów, w tym w procesach certyfikacji i dopuszczenia do użytkowania.

Jakie wyroby stosowane w ochronie przeciwpożarowej podlegają badaniom?

Badaniami obejmuje się wyposażenie techniczne jednostek ochrony przeciwpożarowej, urządzenia i środki gaśnicze oraz elementy systemów sygnalizacji pożarowej i automatyki pożarniczej. Poszczególne grupy wymagają odmiennych metod oceny, ponieważ realizują różne zadania. Zakres badań dobiera się do przeznaczenia wyrobu oraz wymagań właściwych dla danego procesu oceny. Realizowane przez Zespół Laboratoriów BS badania techniczne wyposażenia straży pożarnej są prowadzone m.in. na potrzeby procesów dopuszczenia, certyfikacji oraz opracowywania opinii technicznych.Odrębnym obszarem jest ocena środków gaśniczych oraz sorbentów, w której znaczenie mają ich właściwości i przydatność do przewidywanych zastosowań.

Jakie parametry i właściwości wyrobu sprawdza się podczas badań?

Program badań określa, jakie cechy wyrobu zostaną sprawdzone, w jakich warunkach oraz według jakich kryteriów. Nie istnieje jeden zestaw prób odpowiedni dla wszystkich wyrobów stosowanych w ochronie przeciwpożarowej. W zależności od rodzaju urządzenia ocenie mogą podlegać:

• szczelność i parametry hydrauliczne – istotne dla prawidłowego przepływu oraz podawania środka gaśniczego;
• wytrzymałość mechaniczna – pozwalająca ocenić zachowanie wyrobu pod wpływem określonych obciążeń;
• skuteczność gaśnicza – weryfikowana z wykorzystaniem pożarów testowych;
• właściwości elektryczne i kompatybilność elektromagnetyczna – ważne dla działania urządzeń elektronicznych;
• parametry akustyczne – sprawdzane w odpowiednich elementach systemów alarmowania i ostrzegania.

Bezpieczeństwo działań zależy również od urządzeń zainstalowanych w chronionym obiekcie. Badania sygnalizacji alarmu pożaru obejmują m.in. ocenę właściwości elementów odpowiedzialnych za wykrywanie zagrożenia i przekazywanie informacji. Zakres działalności laboratorium obejmuje także automatykę pożarniczą, systemy zasilania i elementy dźwiękowych systemów ostrzegawczych.

Czym różnią się badania laboratoryjne od przeglądów sprzętu w jednostce?

Badania laboratoryjne służą ocenie określonych właściwości wyrobu, natomiast przeglądy eksploatacyjne dotyczą stanu konkretnego egzemplarza podczas użytkowania. Są to działania uzupełniające się. Pozytywny wynik badań nie oznacza, że sprzęt zachowa sprawność niezależnie od zużycia, uszkodzeń czy sposobu przechowywania. Z kolei prawidłowy wynik przeglądu nie zastępuje badań wymaganych w procesie oceny wyrobu.

Obszar porównania	Badania laboratoryjne	Przeglądy eksploatacyjne
Cel	Weryfikacja właściwości i parametrów wyrobu według określonych wymagań	Ocena stanu technicznego użytkowanego egzemplarza
Zakres	Pomiary i próby wynikające z programu badań	Oględziny, sprawdzenia działania i pomiary przewidziane dla danego sprzętu
Podstawa	Normy, metody badawcze i dokumenty odniesienia właściwe dla wyrobu	Instrukcje producenta, procedury eksploatacyjne i właściwe wymagania
Wykonawca	Laboratorium dysponujące odpowiednimi kompetencjami i wyposażeniem	Osoba lub serwis posiadający kompetencje wymagane dla danego sprzętu
Wynik	Sprawozdanie dokumentujące wyniki przeprowadzonych badań	Dokumentacja stanu sprzętu, usterek i wykonanych czynności

Przedstawione porównanie dotyczy przeglądów wyposażenia podczas eksploatacji; zakres czynności i wymagania wobec wykonawcy zależą od rodzaju urządzenia.

Badania laboratoryjne w CNBOP-PIB

CNBOP-PIB, jako Instytut PSP, łączy działalność naukowo-badawczą z oceną wyrobów stosowanych w ochronie przeciwpożarowej. Prace prowadzą wyspecjalizowane zespoły zajmujące się technicznym wyposażeniem jednostek ochrony przeciwpożarowej, urządzeniami i środkami gaśniczymi, sygnalizacją pożarową i automatyką pożarniczą oraz procesami spalania i wybuchowości. Przy ustalaniu zakresu badań znaczenie mają rodzaj wyrobu, dokumentacja techniczna i cel zlecenia. Informacje o poszczególnych obszarach przedstawia oferta badania laboratoryjne – ochrona przeciwpożarowa. Wyniki badań mogą być wykorzystywane m.in. w procesach dopuszczenia i certyfikacji oraz przy opracowywaniu opinii technicznych. Samo sprawozdanie z badań nie jest jednak świadectwem dopuszczenia ani certyfikatem.

Podsumowanie – jak badania techniczne wpływają na bezpieczeństwo pożarowe?

Badania techniczne dostarczają udokumentowanych informacji o właściwościach i parametrach wyrobów, pomagając ograniczać ryzyko związane z jego nieskutecznym lub nieprawidłowym działaniem. Ich znaczenie obejmuje zarówno ocenę technicznego wyposażenia jednostek ochrony przeciwpożarowej, jak i urządzeń oraz systemów stosowanych do wykrywania, sygnalizowania i zwalczania pożaru. Bezpieczeństwo wymaga jednocześnie właściwego doboru wyrobów, utrzymywania ich sprawności i użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Kontakt z właściwym zespołem laboratoriów CNBOP-PIB pozwala ustalić zakres badań odpowiadający specyfice wyrobu i potrzebom jego oceny.