Jak wyglądają szkolenia przeciwpożarowe?

Hasło „szkolenia ppoż.” kojarzy się przede wszystkim z obowiązkowymi szkoleniami dla pracowników wynikającymi z ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej oraz Kodeksu pracy. Szkolenia z obszaru ochrony przeciwpożarowej to jednak bardziej pojemne określenie, pod którym kryją się specjalistyczne szkolenia z zakresu ochrony przeciwpożarowej. W praktyce ich zakres, forma oraz poziom zaawansowania są dostosowywane do specyfiki stanowiska pracy, rodzaju obiektu oraz realnych zagrożeń pożarowych występujących w danej organizacji.

W tym artykule omówimy, czym są szkolenia ppoż. oraz zaprezentujemy ich podział tematyczny wg następujących kategorii:

• Wentylacja i oddymianie ppoż.

• Projektowanie i konserwacja systemów sygnalizacji ppoż.

• Ochrona przeciwpożarowa budynków

• Projektowanie i konserwacja systemów gaśniczych

• Bezpieczeństwo pożarowe instalacji fotowoltaicznych

• Szkolenia dla inspektorów ochrony przeciwpożarowej

• Szkolenia dla producentów wyrobów ppoż.

• Szkolenia dla pilotów dronów

• Szkolenia dla rzeczoznawców ppoż.

Czym są szkolenia ppoż?

Odbiorcami tych szkoleń są przede wszystkim specjaliści zajmujący się projektowaniem, konserwacją systemów zabezpieczeń pożarowych, administratorzy obiektów, ubezpieczyciele, producenci wyrobów przeciwpożarowych, inspektorzy ochrony przeciwpożarowej, funkcjonariusze PSP, druhowie OSP oraz rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń ppoż.

Szkolenia pożarnicze z tak zaawansowanych obszarów muszą być prowadzone przez najlepszej klasy specjalistów. Z takimi ekspertami współpracuje Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej – Instytut PSP, organizujący specjalistyczne szkolenia przeciwpożarowe od ponad 30 lat. W terminarzu szkoleń Instytut przewidział szkolenia z każdego z wymienionych wyżej obszarów. W dalszej części artykułu omówimy, jak wyglądają szkolenia przeciwpożarowe i scharakteryzujemy każde z nich. Jeśli spośród nich czytelnik nie znajduje nic dla siebie, to nic straconego! Dział szkoleń CNBOP-PIB jest otwarty na nowe propozycje tematów oraz współprace z kolejnymi ekspertami i firmami z branży.

Wentylacja i oddymianie ppoż.

Szkolenie wentylacja i oddymianie ppoż. mają kluczowe znaczenie dla ochrony przeciwpożarowej obiektów, ponieważ ograniczają rozprzestrzenianie się dymu i toksycznych gazów, które stanowią największe zagrożenie dla życia ludzi podczas pożaru. Skuteczne usuwanie dymu poprawia warunki ewakuacji, zwiększając widoczność i umożliwiając bezpieczne opuszczenie obiektu. Jednocześnie ułatwia prowadzenie działań gaśniczych, zapewniając straży pożarnej lepsze warunki pracy, szybszą lokalizację źródła pożaru oraz ograniczenie strat materialnych.

Aby takie systemy spełniały swoje zadanie, powinny być właściwie zaprojektowane i konserwowane. Osobom odpowiedzialnym za te czynności mogą okazać się szczególnie przydatne następujące szkolenia:

• przegląd i konserwacja systemów wentylacji pożarowej w obiektach budowlanych,
• szkolenie dla projektantów systemów wentylacji pożarowej w obiektach budowlanych,
• oddymianie grawitacyjne,
• klapy przeciwpożarowe w instalacjach wentylacji.

Projektowanie i konserwacja systemów sygnalizacji ppoż.

Systemy sygnalizacji pożarowej to zabezpieczenia ratujące życie – pozwalają ostrzec na czas i wezwać pomoc. Szkolenia dla projektantów sygnalizacji przeciwpożarowej umożliwiają zdobycie aktualnej wiedzy z zakresu obowiązujących przepisów, zasad doboru urządzeń oraz prawidłowego projektowania instalacji zgodnie z wymaganiami technicznymi i normami branżowymi. Osoby specjalizujące się w tym zakresie powinny w szczególności znać:

• zasady rozmieszczania podzespołów wchodzących w skład instalacji SSP, np. rozmieszczania czujek dymu, czujek ciepła, czujek płomienia, czujek multidetektorowych, ręcznych ostrzegaczy pożarowych, sygnalizatorów optycznych i akustycznych,
• zasady rozmieszczania zasysających czujek dymu,
• sposoby ograniczenia fałszywych alarmów i minimalizacji ich skutków,
• zasady dotyczące montażu central SSP w obiektach budowlanych,
• zasady dotyczące zasilania elektroenergetycznego instalacji,
• zasady magazynowania, składowania oraz transportu elementów i materiałów instalacji SSP,
• algorytm uruchamiania zamontowanej instalacji SSP.

Zweryfikować, zaktualizować i odświeżyć wiedzę w tym zakresie można w szkoleniach dla konserwatorów sygnalizacji przeciwpożarowej CNBOP-PIB.

Ochrona przeciwpożarowa budynków

Jak wyglądają szkolenia przeciwpożarowe w zakresie ochrony budynków? Ochrona przeciwpożarowa budynków jest zagadnieniem bardzo szerokim i złożonym. Skuteczne zabezpieczenie obiektu na wypadek pożaru wymaga wiedzy z zakresu wielu systemów technicznych, dobrej znajomości przepisów przeciwpożarowych, właściwego zaplanowania warunków ewakuacji oraz uwzględnienia czynników ryzyka specyficznych dla danego obiektu (np. zagrożenia wybuchem). Istotnym elementem jest również prawidłowe wyznaczenie stref pożarowych. Wszystkie zastosowane rozwiązania powinny zostać szczegółowo opisane w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, przy czym dokument ten powinien być zrozumiały, przystępny i praktyczny zarówno dla użytkowników obiektu, jak i dla ekip ratowniczych.

W CNBOP-PIB organizowane są liczne szkolenia z ochrony przeciwpożarowej obiektów budowlanych. Każdy znajdzie obszar zgodny ze swoimi zainteresowaniami i kierunkiem zawodowym. Szczególnej uwadze polecamy następujące szkolenia:

• szkolenie z zakresu ochrony ppoż. dotyczące drzwi i innych zamknięć przeciwpożarowych. Dobór, montaż, przegląd i konserwacja, 
• instrukcja bezpieczeństwa pożarowego. Praktyczne wskazówki opracowania dokumentu z przykładami,
• czujki autonomiczne tlenku węgla, ciepła i gazu w ochronie mieszkań,
• dyrektywa ATEX. Ocena ryzyka związanego z możliwością wystąpienia atmosfer; wybuchowych – podejście praktyczne, 
• przeciwpożarowy wyłącznik prądu „PWP” ON-LINE, 
• oświetlenie awaryjne – projektowanie, instalacja i konserwacja,
• szkolenie dźwiękowe systemy ostrzegawcze dla początkujących,
• planowanie i organizacja ewakuacji ludzi z budynków,
• systemy komunikacji głosowej w sytuacjach awaryjnych jako narzędzie poprawy; bezpieczeństwa w budynku,
• przewody i kable, zespoły kablowe instalowane w obiektach budowlanych.

Projektowanie i konserwacja systemów gaśniczych

Konserwacja systemów gaśniczych jest obowiązkiem każdego zarządcy budynku. Przeglądy i konserwacje powinny wykonywać osoby o odpowiednich kompetencjach. Na szkoleniach z projektowania systemów gaśniczych CNBOP-PIB przekazujemy zasady prawidłowego prowadzenia przeglądów i konserwacji instalacji hydrantów wewnętrznych i zewnętrznych, wymagania prawne wynikające z dokumentów normalizacyjnych oraz z doświadczeń własnych CNBOP-PIB w zakresie weryfikacji prawidłowości prowadzenia konserwacji urządzeń i instalacji ochrony przeciwpożarowej w budynkach i obiektach budowlanych. Szkolenia prowadzą specjaliści legitymujący się kilkudziesięcioletnim doświadczeniem w tym obszarze, rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Równie ważne w ochronie przeciwpożarowej obiektów są stałe urządzenia gaśnicze – gazowe i tryskaczowe. Podczas szkolenia poruszane są zagadnienia projektowania, doboru, montażu, użytkowania i konserwacji stałych urządzeń gaśniczych stosowanych na potrzeby ochrony przeciwpożarowej budynków i obiektów budowlanych. Szkolenie skierowane jest do osób oferujących oraz wykonujących usługi w zakresie projektowania, doboru, montażu, użytkowania i konserwacji stałych urządzeń gaśniczych, rzeczoznawców ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Bezpieczeństwo pożarowe instalacji fotowoltaicznych

CNBOP-PIB aktywnie uczestniczy w pracach nad bezpieczeństwem pożarowym nowych technologii, w tym baterii, akumulatorów, magazynów energii i instalacji PV. W szkoleniu bezpieczeństwo pożarowe instalacji fotowoltaicznych specjaliści omawiają wymagania prawne dotyczące bezpieczeństwa, elementy składowe instalacji fotowoltaicznych oraz sposoby jej zabezpieczenia, a także zasady instalacji odgromowej i przeciwprzepięciowej. Szkolenie fotowoltaiczne ppoż. to także okazja do wymiany doświadczeń oraz wiedzy z omawianego obszaru.

Szkolenia dla inspektorów ochrony przeciwpożarowej

Zgodnie z ustawą z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. 2018 poz. 620 ze zm.), szkolenia inspektorów ochrony przeciwpożarowej są prowadzone przez szkoły Państwowej Straży Pożarnej, ośrodki szkolenia komend wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej oraz instytuty badawcze Państwowej Straży Pożarnej, w tym CNBOP-PIB. Celem tych szkoleń jest przygotowanie absolwentów do wykonywania czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej przewidzianych dla inspektorów ochrony przeciwpożarowej.

Czym są szkolenia ppoż. w praktyce? Uczestnicy szkolenia zdobywają wiedzę teoretyczną i praktyczną w zakresie:

• organizacji ochrony przeciwpożarowej, obowiązków osób fizycznych i prawnych organizacji i instytucji dotyczących zapobiegania pożarom i ich lokalizowania,
• podstawowych zasad zabezpieczania przeciwpożarowego urządzeń i instalacji, budynków, obiektów i terenów,
• zastosowania urządzeń przeciwpożarowych, sprzętu pożarniczego i ratowniczego,
• ustalania przyczyn powstawania, rozprzestrzeniania się oraz ogólnych zasad gaszenia pożarów, zasad prowadzenia kontroli stanu zabezpieczenia przeciwpożarowego.

CNBOP-PIB prowadzi także szkolenie aktualizujące Inspektorów Ochrony Przeciwpożarowej.

Szkolenia dla producentów wyrobów ppoż.

Kolejną kategorią szkoleń są szkolenia dla producentów wyrobów ppoż. Wprowadzenie wyrobów do obrotu wiąże się dla nich z koniecznością uzyskania właściwego dokumentu. Zawiłości procesu certyfikacji i dopuszczeni oraz ich etapy objaśniają specjaliści CNBOP-PIB podczas szkoleń:

• Inspekcje Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP) i Oceny Warunków Techniczno-Organizacyjnych (WTO);
• Wprowadzanie do obrotu wyrobów budowlanych z zakresu ochrony przeciwpożarowej – wybrane aspekty.

Wykładowcami na szkoleniach dla producentów wyrobów ppoż. są eksperci CNBOP-PIB zajmujący się na co dzień certyfikacją i audytami.

Szkolenia dla pilotów dronów

W CNBOP-PIB prowadzone są także kompleksowe szkolenia dla pilotów dronów dla strażaków: teoretyczne oraz praktyczne mające na celu uzyskanie europejskiego certyfikatu kompetencji pilota drona A1/A3. Podkategorie A1/A3 pozwalają pilotowi na latanie najmniejszej klasy dronami (A1 do 250 g) oraz tymi klasy ciężkiej (max. 25 kg A3). Oprócz nauki podstaw pilotażu wymaganych prawem kursanci zdobywają dodatkowe kompetencje w zakresie projektowania i wykonywania misji oraz lotów specjalnych jak m.in. akcje poszukiwawcze SAR, monitorowanie miejsca zdarzenia, wykorzystanie kamery termowizyjnej w działaniach ratowniczych.

Kurs dla pilotów dronów skoncentrowany jest na podstawowych umiejętnościach i wiedzy potrzebnych do bezpiecznego pilotowania dronów w zasięgu wzroku zgodnie z kategorią A1/A3 oraz współpracy z obserwatorami. Szkolenia dla pilotów dronów CNBOP-PIB pozwalają także przygotować się do egzaminu na europejski certyfikat kompetencji pilota drona do 25 kg klasy C5, uprawniający do wykonywania operacji w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS z udziałem obserwatorów przestrzeni powietrznej nad kontrolowanym obszarem naziemnym w środowisku zaludnionym.

Uprawnienia te obowiązują w całej UE i pozwalają na:

• legalne loty w mieście (np. ulicami, budynkami),
• obsługę zleceń komercyjnych dla mediów, architektów, administracji, energetyki itp.,
• realizację działań służb porządkowych i ratunkowych.

Szkolenia dla rzeczoznawców ds. zabezpieczeń ppoż.

CNBOP-PIB jest instytutem badawczym Państwowej Straży Pożarnej. Organizuje szkolenia dla rzeczoznawców ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych autoryzowane przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, dotyczące np. stałych urządzeń gaśniczych czy systemów integrujących urządzenia przeciwpożarowe (SIUP). Kalendarz szkoleń ogłaszany jest w terminarzu szkoleń na stronie internetowej Instytutu. 

Podsumowanie

Szkolenia z zakresu ochrony przeciwpożarowej obejmują szerokie spektrum tematów. Chociaż w głównej mierze adresowane są do specjalistów, część z nich dedykowana jest dla osób zaczynających karierę w branży ppoż. Szkoleniem, które może podjąć każdy, jest montaż i konserwacja autonomicznych czujek gazów. Fachowcy z potwierdzonymi umiejętnościami w tym zakresie, w związku z wchodzącym obowiązkiem stosowania czujek, będą pożądaną na rynku grupą zawodową. 

Mimo że tematy szkoleń obejmują bardzo różne aspekty bezpieczeństwa pożarowego, można z nich wydzielić kilka grup: 

1. wentylacja i oddymianie ppoż.

2. projektowanie i konserwacja systemów sygnalizacji ppoż.

3. ochrona przeciwpożarowa budynków

4. projektowanie i konserwacja systemów gaśniczych

5. bezpieczeństwo pożarowe instalacji fotowoltaicznych

6. szkolenia dla inspektorów ochrony przeciwpożarowej

7. szkolenia dla producentów wyrobów ppoż.

8. szkolenia dla pilotów dronów

9. szkolenia dla rzeczoznawców ppoż.

Kategoryzacja ta może być pomocna w wyszukaniu dopasowanego do swoich potrzeb szkolenia.